οδική κυκλοφορία

Η κίνηση οχημάτων και πεζών στους διάφορους δρόμους, η οποία διέπεται από ορισμένους κανόνες, για την ασφαλέστερη και ταχύτερη διακίνηση. Στην Ελλάδα, όπως και σε άλλες χώρες, η κίνηση αυτή ρυθμίζεται από τον Κώδικα Οδικής Κυκλοφορίας, ο οποίος άρχισε να εφαρμόζεται από τον Ιούλιο του 1962. Ένας νέος κώδικας με ορισμένες νέες διατάξεις εφαρμόζεται από τον Ιανουάριο του 1978. Ο ελληνικός κώδικας είναι περίπου όμοιος με αυτούς που ισχύουν στις άλλες χώρες, αλλά προσαρμοσμένος στις ειδικές οδικές και κυκλοφοριακές συνθήκες. Η ομοιομορφία των κωδίκων επιβλήθηκε από τη διεθνοποίηση των οδικών μεταφορών, την αύξηση του αριθμού των οχημάτων και την κατά μάζες μετακίνηση από χώρα σε χώρα με το αυτοκίνητο. Οι κώδικες είναι αποτέλεσμα διεθνών συνεννοήσεων και έχουν προσλάβει μορφή νόμων και διεθνών συμβάσεων, με σκοπό να τυποποιηθούν όσο είναι δυνατό, ο γενικοί ρυθμιστικοί κανόνες κυκλοφορίας. Ο ελληνικός K.O.K., ο οποίος περιλαμβάνει κεφάλαια και συμπληρώνεται από πολλούς κανονισμούς, εκτός από τις ειδικές διατάξεις για τη ρύθμιση της κυκλοφορίας δίνει και σειρά άλλων διατάξεων για την αντιστοιχία των οχημάτων προς ορισμένα χαρακτηριστικά, πρότυπα για διάφορους ελέγχους, και προσδιορίζει τα πρόστιμα και τις ποινές των παραβάσεων. Οι βασικοί κανόνες της ο.κ. προσδιορίζουν: το μέρος της οδού που θα κυκλοφορεί το όχημα (το δεξιό), την προτεραιότητα (σε αυτόν που έρχεται από δεξιά), το προσπέρασμα (που πρέπει να γίνει, εκτός από ιδιαίτερες περιπτώσεις, από τα αριστερά), τις λουρίδες της οδού που προσδιορίζονται για τα διάφορα οχήματα και τις διάφορες συνθήκες πορείας (λουρίδες κανονικής κυκλοφορίας για όλα τα οχήματα, προσπεράσματος κλπ.). Οι πινακίδες που τοποθετούνται για τη σήμανση των οδών είναι κατά κατηγορίες οι εξής: α) Αναγγελίας κινδύνου (Κ), δηλωτικές: αα) Επικίνδυνων θέσεων ββ) Προσβάσεων οδικών κόμβων γγ) Προσβάσεων ισόπεδων σιδηροδρομικών διαβάσεων β) Ρυθμιστικές της κυκλοφορίας (Ρ), δηλωτικές: αα) Προτεραιότητα ββ) Απαγορεύσεων ή περιορισμών γγ) Υποχρεώσεων γ) Πληροφοριακές (Π), δηλωτικές: αα) Προειδοποίησης κατευθύνσεων ββ) Κατευθύνσεων γγ) Αρίθμησης οδών και χιλιομετρήσεων δδ) Τοπωνυμιών εε) Επιβεβαιώσεων στστ) Χρησίμων πληροφοριών για τους οδηγούς οχημάτων και ζζ) Ένδειξης εγκαταστάσεων δ) Πρόσθετοι (Πρ.) ε) Προσωρινά διατηρούμενες (Πδ) σε χρήση πινακίδες σύμφωνα με το άρθρο 109 του K.O.K. Η σύμβαση της Γενεύης της 19ης Σεπτεμβρίου 1949 καθόρισε σειρά σημάτων τα οποία έχουν υιοθετηθεί πρακτικά σε όλη την Ευρώπη· για παράδειγμα, το σήμα της καμπύλης αποτελείται από τέσσερα διάφορα σύμβολα: στροφή δεξιά, στροφή αριστερά, στροφή δεξιά, με δεύτερη στροφή αριστερά, στροφή αριστερά με δεύτερη στροφή δεξιά· επίσης επικυρώθηκε πολύ χρήσιμη σειρά των κίτρινων σημάτων, των λευκών και μαύρων, τα οποία υποδείχνουν στον οδηγό την προτεραιότητα, την έναρξη της οδού με προτεραιότητα και το τέλος οδού με προτεραιότητα. Οι πινακίδες σήμανσης κατασκευάζονται συνήθως από βερνικωμένη λαμαρίνα, αλλά για να βελτίωθεί η ορατότητα κατά το βράδυ και με τα χιόνια κατασκευάζονται ακόμα, ιδίως για τις μεγάλες πόλεις, από έγχρωμο πλαστικό υλικό, διαφανές με εσωτερικό φωτισμό. Σημαντικό συμπλήρωμα στις πινακίδες σήμανσης (κάθετος σήμανση) είναι η οριζόντια σήμανση· με τον όρο αυτό εννοούμε όλα τα σήματα τα οποία χαράσσονται στην επιφάνεια των οδών, όπως για παράδειγμα: οι διαβάσεις των πεζών, οι ενδείξεις τήρησης ορισμένης λωρίδας κυκλοφορίας, διασταύρωσης, ο χωρισμός των λουρίδων κυκλοφορίας κ.ά. Τα σήματα αυτά βάφονται λευκά ή κίτρινα με χρώμα ανθεκτικό στις ατμοσφαιρικές συνθήκες και στη φθορά που προκαλείται από τους τροχούς των οχημάτων· στις ζώνες της πολύ έντονης κυκλοφορίας προτιμάται να κατασκευάζονται κομμάτια λίθου ή ζώνες πλαστικής ύλης, κατάλληλα κομμένες και σφηνωμένες στο οδόστρωμα. Στα αστικά κέντρα έχει μεγάλη σημασία η σήμανση με φωτεινούς σηματοδότες στις διασταυρώσεις· οι συσκευές αυτές, οι οποίες λειτουργούν αυτόματα με χρονοδιακόπτες ή από όργανα της τροχαίας αστυνομίας, δίνουν τρεις βασικές ενδείξεις: φως κόκκινο (υποχρεωτική στάση), φως πράσινο (δρόμος ελεύθερος), φως κίτρινο (προειδοποίηση στο κόκκινο φως). Κατά τις ώρες της περιορισμένης κίνησης, οι σηματοδότες ρυθμίζονται μόνο στο εναλλασσόμενο κίτρινο φως το οποίο επισημαίνει τη διασταύρωση και επιβάλλει στους οδηγούς να ελαττώνουν ταχύτητα και να ελέγχουν τον δρόμο. Στις πολλαπλές διασταυρώσεις ή σε εκείνες που έχουν κίνηση ιδιαίτερα δύσκολη χρησιμοποιούνται σηματοδότες με πολλούς χρόνους και με πρόσθετα σήματα· για παράδειγμα, χρόνος αφιερωμένος στους πεζούς, ειδικά σύμβολα για τους τροχιοδρόμους, φωτεινά βέλη που επιτρέπουν μόνο τη στροφή δεξιά ή αριστερά κλπ. Στις κυριότερες πόλεις, στα σημεία της μεγάλης κυκλοφορίας τείνουν να καταργήσουν τις διασταυρώσεις με εναλλασσόμενη στάση των ρευμάτων της κυκλοφορίας κατασκευάζοντας υπέργειες ή υπόγειες διαβάσεις, οι οποίες συμπληρώνονται με ειδικές προσβάσεις για την είσοδο των οχημάτων στις λωρίδες της κανονικής κυκλοφορίας και, αντίστροφα, για την έξοδό τους. Η καθιέρωση σε ορισμένες οδούς της μοναδικής κατεύθυνσης, η απαγόρευση της στάσης, η κατασκευή υπόγειων διαβάσεων για τους πεζούς, ο περιορισμός της κυκλοφορίας βαρέων οχημάτων και η βαθμιαία ελάττωση των τροχιοδρόμων κάνουν την κίνηση των οχημάτων στην πόλη πιο γρήγορη και άνετη· εξάλλου οι υπόγειοι ή υπέργειοι σιδηρόδρομοι έχουν από πολύ καιρό υιοθετηθεί στις μεγάλες πρωτεύουσες (Λονδίνο, Παρίσι, Νέα Υόρκη, Μπουένος Άιρες, Τόκιο κλπ.), γιατί μεταφέρουν γρήγορα και με ασφάλεια μεγάλες μάζες ατόμων, τα οποία θα καταλάμβαναν δημόσια ή ιδιωτικά οχήματα και θα προκαλούσαν μεγαλύτερη συμφόρηση στους δρόμους. Για να βελτιωθεί και για να γίνει ασφαλέστερη η κυκλοφορία έξω από τις κατοικημένες περιοχές, για να συνδέονται τα σημαντικότερα κέντρα και να διοχετεύεται η κυκλοφορία προς τις πιο πολυσύχναστες κατευθύνσεις, κατασκευάζονται οι σύγχρονοι αυτοκινητόδρομοι με χωριστά καταστρώματα για τις δύο κατευθύνσεις πορείας· κάθε κατάστρωμα αποτελείται από πολλές λωρίδες κυκλοφορίας (για την κανονική πορεία των ταχέων οχημάτων για την πορεία των αργών οχημάτων, για το προσπέρασμα, για τη στάθμευση εξαιτίας έκτακτης ανάγκης) και είναι εφοδιασμένο, για την είσοδο και έξοδο από τους αυτοκινητόδρομους, με ειδικές υπόγειες ή υπέργειες προσβάσεις, οι οποίες συνδέονται με διαδρόμους επιτάχυνσης και επιβράδυνσης για να μην εμποδίζουν, στα σημεία σύνδεσης την κανονική κυκλοφορία· οδογέφυρες και σήραγγες ελαττώνουν τις καμπύλες και τις κλίσεις στις ορεινές περιοχές, ενώ η κατασκευή αντιθαμβωτικών διαχωρισμάτων και ελαστικών στηθαίων τείνει να ελαττώσει τον αριθμό των ατυχημάτων και να καταστήσει λιγότερο σοβαρά εκείνα που, αναπόφευκτα, θα συμβούν σε κάθε δρόμο. Ακόμα και οι κοινοί δρόμοι βελτιώνονται συνεχώς, για να αντιμετωπίσουν τις ολοένα αυξανόμενες απαιτήσεις της κυκλοφορίας· οι κοινοί δρόμοι διαπλατύνονται, αποκτούν όλο και περισσότερο οριζόντια σήμανση, φωτίζονται στις διασταυρώσεις τους, διευρύνονται στις στροφές τους, αντικαθίστανται οι επίπεδες διαβάσεις με διαβάσεις σε διαφορετικό επίπεδο κλπ. Εκτός από τις άμεσες βελτιώσεις, οι οποίες δρουν επί του περιβάλλοντος μέσα στο οποίο εξελίσσεται η οδική κυκλοφορία, καταβάλλονται προσπάθειες να γίνουν ασφαλέστερες οι διαδρομές με ορισμένα μέτρα, όπως: έλεγχος των χαρακτηριστικών και της απόδοσης των οχημάτων (αρχικός έλεγχος για τα νέα, περιοδικοί έλεγχοι για εκείνα που έχουν πάνω από 10 χρόνια ζωής ή προορίζονται για δημόσια χρήση ή για ιδιαίτερες υπηρεσίες)· περιοριστικά μέτρα για την έκδοση των αδειών οδήγησης, τα οποία εκτείνονται ακόμα και στους οδηγούς μοτοσικλετών με κυλινδρισμό ανώτερο του καθορισμένου ελαχίστου· περιοδικές αναθεωρήσεις των διπλωμάτων ύστερα από ορισμένο αριθμό ετών· ιατρικές και ψυχοτεχνικές εξετάσεις για ορισμένες κατηγορίες οδηγών· ενίσχυση της τροχαίας αστυνομίας και εφοδιασμός της με σύγχρονα και αποδοτικά μέσα (ισχυρές μοτοσυκλέτες, αυτοκίνητα με ραδιοτηλέφωνα, ελικόπτερα κλπ).· δραστήρια προπαγάνδα προς τους οδηγούς για την προσοχή και το σεβασμό των κανονισμών. Από τον περασμένο αιώνα η οδική κυκλοφορία είχε εμπνεύσει δυσοίωνες προβλέψεις, όπως σε αυτή την αγγλική λιθογραφία του 1828 που είχε ως τίτλο: «Πώς θα είναι η κυκλοφορία στο Ρήτζεντ’ς Παρκ το 1831». Τροχονόμοι στην πλατεία Ομονοίας διευθύνουν την κίνηση μέσα από το παραδοσιακό καλάθι. (φωτ. ΑΠΕ).

Dictionary of Greek. 2013.

Look at other dictionaries:

  • μοτοσικλέτα — Οδικό όχημα με κινητήρα και δύο (ή σπανιότερα τρεις) τροχούς, για μεταφορά προσώπων ή και εμπορευμάτων. Όπως το αυτοκίνητο προήλθε από τις άμαξες, στις οποίες τοποθετήθηκαν κινητήρες ατμού ή εσωτερικής καύσης, έτσι και οι πρώτες μ. γεννήθηκαν από …   Dictionary of Greek

  • αυτοκίνητο — Όχημα το οποίο κινείται με κινητήρα που έχει πάνω του και το οποίο δεν σέρνεται από εξωτερική δύναμη. Γενικά χερσαίο όχημα που είναι κατασκευασμένο για να κινείται κατά κανόνα σε δρόμους και αντλεί την απαραίτητη για την κίνησή του ωστική δύναμη… …   Dictionary of Greek

  • γέφυρα — Τεχνικό έργο που εκτείνεται σε όλο το πλάτος ενός δρόμου, όταν διακόπτεται για ένα διάστημα η συνέχεια του αναχώματος, είτε εξαιτίας των εμποδίων που δεν είναι δυνατόν να εξαλειφθούν, όπως είναι για παράδειγμα τα υδάτινα ρεύματα, μία χαράδρα ή οι …   Dictionary of Greek

  • οδικός — ή, ό 1. αυτός που ανήκει ή αναφέρεται στις οδούς, στους δρόμους (α. «οδική κυκλοφορία» η διακίνηση ανθρώπων και οχημάτων που γίνεται στις διάφορες οδούς κυκλοφορίας β. «κώδικας οδικής κυκλοφορίας» νομοθετική ρύθμιση τής κυκλοφορίας πεζών και… …   Dictionary of Greek

  • σήμα — (Νομ.). Στα νομικά, σ. χαρακτηρίζεται κάθε σημείο χρήσιμο για να ξεχωρίζει την προέλευση των κάθε λογής βιομηχανικών, γεωργικών κλπ. προϊόντων, καθώς και εμπορευμάτων ορισμένης εμπορικής επιχείρησης. Σ. ονομάζεται και αυτό το ίδιο το διακριτικό… …   Dictionary of Greek

  • φρακάρω — Ν (αμτβ.) 1. (για μηχάνημα, πόρτα, οδική κυκλοφορία) υφίσταμαι αναγκαστική ακινητοποίηση λόγω πρόσπτωσης σε εμπόδιο ή λόγω μεγάλης συρροής πλήθους 2. φρ. «φρακάρει το μυαλό μου» μτφ. ανακόπτεται προσωρινά ο ρους τής σκέψης μου. [ΕΤΥΜΟΛ. Πρόκειται …   Dictionary of Greek

  • οδικός — ή, ό αυτός που ανήκει ή αναφέρεται στις οδούς ή αποτελείται από οδούς: Οδικό δίκτυο. – Οδική κυκλοφορία …   Νέο ερμηνευτικό λεξικό της νεοελληνικής γλώσσας (Новый толковании словарь современного греческого)

  • ανισόπεδη διάβαση — Οδική ή σιδηροδρομική γέφυρα που περνά από άλλο δρόμο σε χαμηλότερη στάθμη. Η κατασκευή αυτού του είδους έργων είναι αναγκαία όταν οι δύο δρόμοι βρίσκονται σε διαφορετική στάθμη, από φυσικούς λόγους. Συχνά όμως η διαφορά ύψους δημιουργείται… …   Dictionary of Greek

  • Λευκό Όρος — (γαλλ. Mont Blanc, ιταλ. Monte Bianco). Ορεινός όγκος των δυτικών Άλπεων ο οποίος καταλήγει στην ομώνυμη ψηλότερη κορυφή της ευρωπαϊκής ηπείρου (4.807 μ.), μετά την κορυφή Ελμπρούζ του Καυκάσου. Εκτείνεται στα σύνορα Ιταλίας, Γαλλίας και Ελβετίας …   Dictionary of Greek

  • σηματοδότηση — η, Ν [σηματοδοτώ] 1. η ενέργεια και το αποτέλεσμα τού σηματοδοτώ, η με ποικίλα σήματα μετάδοση πληροφοριών ορισμένου είδους σε ορισμένη απόσταση 2. η τοποθέτηση ή διάταξη σημάτων και σηματοδοτών σε σιδηροδρομική γραμμή, οδική αρτηρία, πλωτό… …   Dictionary of Greek

Share the article and excerpts

Direct link
Do a right-click on the link above
and select “Copy Link”

We are using cookies for the best presentation of our site. Continuing to use this site, you agree with this.